Konu anlatımı soru çözümleri
  fOnksİyonLar
 
Fonksiyonlar konu anlatımı video çözümlü soruları testi çöz izle indir
lise 1 fonksiyonlar , Çözümlü fonsiyon soruları ,fonksiyonlarla ilgili sorular
FONKSİYON NEDİR
A ile B boş kümeden farklı iki küme ve A kümesinden B kümesine bir bağıntı f olsun. f bağıntısı A kümesinin her elemanını, B kümesinin bir ve yalnız bir elemanına eşliyorsa, bu bağıntıya, A kümesinden B kümesine fonksiyon denir. Bu fonksiyon f: A→ B şeklinde gösterilir.
Bire Bir Fonksiyon NEDİR
A kümesinden B kümesine bir f fonksiyonu tanımlanmış olsun. A kümesinin farklı elemanlarının görüntüleri de farklı ise f fonksiyonuna, bire bir fonksiyon denir. O halde, A kümesinin birbirinden farklı her x1 ve x2 elemanları için f(x1) ≠ f (x2) ya da, x1 = x2 ise f (x1) = f (x2) olmalıdır.
Örten Fonksiyon NEDİR
Akümesinden B kümesine bir fonksiyon tanımlanmış olsun. f(A) = B ise f fonksiyonuna örten fonksiyon denir. B değer kümesinde açıkta eleman kalmıyorsa, f bir örten fonksiyondur. O halde, y ∈ B için y = f (x) olacak şekilde en az bir x ∈ Avarsa, f: A→B fonksiyonu örten fonksiyondur.
İçine Fonksiyon NEDİR
f, A kümesinden B kümesine bir fonksiyon tanımlanmış olsun. f(A) görüntü kümesi, B kümesinin bir özalt kümesi ise f fonksiyonuna içine fonksiyon denir. Bu değer kümesinde en az bir eleman açıkta kalıyorsa, f fonksiyonu içine fonksiyondur. O halde, A ve B boş olmayan iki küme olmak üzere, f : A→B için f(A) ≠ B olacaktır. İçine bir fonksiyonda değer kümesinde açıkta (eşlenmeyen) eleman daima olacaktır.
BİRİM FONKSİYON NEDİR
Atanım kümesinden, B görüntü kümesine tanımlanmış bir f fonksiyonunda, Atanı m kümesinin her elemanı, tekrar B tanım kümesinde kendisi ile eşliyorsa, f fonksiyonuna özdeşlik fonksiyonu veya birim (etkisiz) fonksiyon denir. Özdeşlik fonksiyonu, bire bir ve örten bir fonksiyondur. O halde, her x ∈ A için f(x) = x olur.
SABİT FONKSİYON NEDİR
A kümesinden, B kümesine tanımlanmış bir f fonksiyonunda A tanım kümesinin bütün elemanları, f fonksiyonu ile B görüntü kümesinin aynı elemanına eşleniyorsa, f fonksiyonuna sabit fonksiyon denir. O halde, f: A→B, Her x ∈ A için f(x) = k (k bir sabit sayı) dır. Tanım kümesinin her elemanı, görüntü kümesinde yalnız bir eleman ile eşlenirler.
DOĞRUSAL FONKSİYON NEDİR
a, b ∈ R, a ≠ 0, f : R→R olmak üzere, f (x) = ax + b şeklinde tanımlanan fonksiyona doğrusal fonksiyon denir. Bu fonksiyonun grafiği daima doğru şeklindedir.

FONKSİYONLAR NE DEMEKTİR?

¹ Æ ve B ¹ Æ olmak üzere, A dan B ye bir b bağıntısı verilmiş olsun. A nın her elemanı B nin elemanlarıyla en az bir kez ve en çok bir kez eşleniyorsa bu bağıntıya fonksiyon denir. Fonksiyonlar f ile gösterilir.

" x Î A ve y Î B olmak üzere, A dan B ye bir f fonksiyonu f : A ® B ya da x® f(x) = y biçiminde gösterilir.

Ü Her fonksiyon bir bağıntıdır. Fakat her bağıntı fonksiyon olmayabilir.

Ü Görüntü kümesi değer kümesinin alt kümesidir.

Ü s(A) = m ve s(B) = n olmak üzere,

  1. A dan B ye nm tane fonksiyon tanımlanabilir.
  2. B den A ya mn tane fonksiyon tanımlanabilir.
  3. A dan B ye tanımlanabilen fonksiyon olmayan bağıntıların sayısı 2m . n – nm dir.

Ü Grafiği verilen bir bağıntının fonksiyon olup olmadığını anlamak için, y eksenine paralel doğrular çizilir. 
Bu doğrular fonksiyonun belirttiği eğride en az bir ve en çok bir noktayı kesi-yorsa verilen bağıntı x ten y ye bir fonksiyondur.

FONKSİYONLARDA DÖRT İŞLEM

f ve g birer fonksiyon olsun.

     f : A ® IR 

     g : B ® IR

olmak üzere,

i) f ± g: A Ç B ® IR

(f ± g)(x) = f(x) ± g(x)

ii) f . g: A Ç B ® IR

(f . g)(x) = f(x) . g(x)


FONKSİYON ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

1. Bire Bir Fonksiyon

Bir fonksiyonda farklı elemanların görüntüleri de farklıysa fonksiyon bire birdir.

" x1, x2 Î A için, f(x1) = f(x2)iken

x1 = x2 ise f fonksiyonu bire birdir.

Ü s(A) = m ve s(B) = n (n ³ m) olmak üzere,

A dan B ye tanımlanabilecek bire bir fonksiyonların sayısı

2. Örten Fonksiyon

Görüntü kümesi değer kümesine eşit olan fonksiyonlara örten fonksiyondenir.

f : A ® B

f(A) = B ise, f örtendir.

Ü s(A) = m olmak üzere, A dan A ya tanımlanabilen bire bir örten fonksiyonların sayısı

Ü m! = m . (m – 1) . (m – 2) ... 3 . 2 . 1 dir.

 3. İçine Fonksiyon

Örten olmayan fonksiyona içine fonksiyon denir.

Ü İçine fonksiyonun değer kümesinde eşlenmemiş eleman vardır.

Ü s(A) = m olmak üzere, A dan A ya tanımlanabilen içine fonksiyonların sayısı 
mm – m! dir.

 4. Birim (Etkisiz) Fonksiyon

Her elemanı kendisine eşleyen fonksiyona birim fonksiyon denir.

f : IR ® IR

f(x) = x

birim (etkisiz) fonksiyondur.

Ü Birim fonksiyon genellikle I ile gösterilir.

5. Sabit Fonksiyon

Tanım kümesindeki bütün elemanları değer kümesindeki bir elemana eşleyen fonksiyona sabit fonksiyon denir.

Ü "ΠA ve c Î B için

f : A ® B

f(x) = c

fonksiyonu sabit fonksiyondur.

Ü s(A) = m, s(B) = n olmak üzere,

A dan B ye n tane sabit fonksiyon tanımlanabilir.

 6. Çift ve Tek Fonksiyon

f : IR ® IR

f(– x) = f(x) ise, f fonksiyonu çift fonksiyondur.

f(– x) = – f(x) ise, f fonksiyonu tek fonksiyondur.

Ü Çift fonksiyonların grafikleri Oy eksenine göre simetriktir.

Ü Tek fonksiyonların grafikleri orijine göre simetriktir.

 
EŞİT FONKSİYON

f : A ® B

g : A ® B

"ΠA için f(x) = g(x) ise, f fonksiyonu g fonksiyonuna eşittir.

 
PERMÜTASYON FONKSİYONU

f : A ® A

olmak üzere, f fonksiyonu bire bir ve örten ise, f fonksiyonuna permütasyon fonksiyon denir.

A = {a, b, c} olmak üzere, f : A ® A

f = {(a, b), (b, c), (c, a)}

fonksiyonu permütasyon fonksiyon olup


TERS FONKSİYON

f fonksiyonu bire bir ve örten ise, 

f nin tersi olan f – 1 de fonksiyondur.

Ü Uygun koşullarda, f(a) = b Û f – 1(b) = a dır.

Ü (f – 1– 1 = f dir.

Ü (f – 1(x)) – 1 ¹ f(x) tir.

Ü y = f(x) in belirttiği eğri ile y = f – 1(x) in belirttiği eğri y = x doğrusuna göre simetriktir.


BİLEŞKE FONKSİYON

1. Tanım

f : A ® B

g : B ® C

olmak üzere, gof : A ® C fonksiyonuna f ile g nin bileşke fonksiyonu denir ve g bileşke f diye okunur.

(gof)(x) = g[f(x)] tir.

 

2. Bileşke Fonksiyonun Özellikleri

i) Bileşke işleminin değişme özelliği yoktur.

fog ¹ gof

 

Bazı fonksiyonlar için fog= gof  olabilir. Fakat bu bileşke işleminin değişme özelliği olmadığını değiştirmez.

 

ii) Bileşke işleminin birleşme özelliği vardır.

fo(goh) = (fog)oh = fogoh

iii) foI = Iof = f

olduğundan I(x) = x fonksiyonu bileşke işleminin birim (etkisiz) elemanıdır.

iv) fof – 1 = f – 1of = I

olduğundan f nin bileşke işlemine göre tersi f – 1 dir.

v)  (fog) – 1 = g – 1of – 1 dir.


 





 
  Bugün 1 ziyaretçi (8 klik) kişi burdaydı!
Get your own Chat Box! Go Large!
 
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=